در هر دو زبان اول و دوم شود (کارسون، ۱۹۹۷: ۶۷۲).
یک فهرست واژههای دانشگاهی در هدفگذاریهای شرکتکنندگان در دورههای زبانی۱۰۸ نقش تعیینکنندهای دارد. چنین فهرستی به زبانآموزان کمک میکند که به طور مستقل مطالعه کنند و اساس مناسبی برای انتخاب متن و تدوین فعالیتهای یادگیری۱۰۹ توسط طراحان دوره و مواد [آموزشی] است (کاکسهد، ۲۰۰۰: ۲۱۴). اما یک فهرست واژههای دانشگاهی باید بر پای? دادههای جمعآوریشده از پیکرهای فراگیر باشد. یک فهرست دلخواه فهرستی است که به زیرفهرستهایی۱۱۰ بسامدمبنا۱۱۱ تقسیم شدهباشد تا بتوان از آن برای ترتیببندی۱۱۲ آموزش و تولید مواد [آموزشی] کمک گرفت؛ فهرستی تدوینشده بر پای? [بسامد] وقوع خانوادههای واژگانی۱۱۳ در یک پیکره از متنها که نشان دهد کدام عضو هر خانواد? واژگانی (اسم یا فعل یا صفت یا …) بیشترین کاربرد را در متنهای دانشگاهی دارد (همانجا).
اگر بپذیریم که متنهای دانشگاهی رویهمرفته یک گون? کاربردی را تشکیل میدهند، آنگاه باید در گردآوری پیکره، متنهایی را انتخاب کنیم که به لحاظ اندازه و هیأت نمایند? تام و تمام گون? خود باشند. استفاده از متنهای طولانی باعث میشود که حجم بیشتری از پیکره فقط به یک سبک (مخصوصاً در بهکارگیری واژهها) از یک نویسنده اختصاص یابد. پس بهتر است با انتخاب متنهای کوتاهتری که نویسندگان آنها نیز یکی نیستند، پیکرهای تهیه کنیم که واژههای موجود در فهرست نهایی حاصل از آن تا حد امکان دامن? شمول وسیعتری داشتهباشند (کاکسهد، ۲۰۰۰).
گونههایی چون گون? متنهای دانشگاهی چند زیرشاخه را دربرمیگیرند. پیکر? یک فهرست واژههای دانشگاهی باید حاصل انتخاب عادلان? واژهها از متنهای نوشتهشده پیرامون مباحث گوناگون باشد. تقسیم کردن پیکره به بخشهای هماندازه، به پژوهشگر امکان میدهد دامن? وقوع واژههای دانشگاهی را در شاخهها، رشتهها و موضوعات متفاوت موجود در پیکره اندازهگیری کند (همان: ۲۱۶). پیکر? طراحیشده برای مطالعه بر روی واژههای دانشگاهی باید آن قدر بزرگ باشد که وجود شمار معقولی از موارد رخداد این دست واژهها را تضمین کند (همانجا).
یکی از معیارهای تدوین یک فهرست واژههای دانشگاهی، انتخاب واژهها از پیکره است. محققان تا به حال دو روش انتخاب برای فهرست واژههای دانشگاهی اتخاذ کردهاند. مثلاً لین۱۱۴ (۱۹۷۳) و قادسی۱۱۵ (۱۹۷۹) واژههایی را انتخاب کردند که زبانآموزان با استفاده از آنها به دفعات در کتابهای درسی خود حاشیهنویسی کردهبودند چون معتقد بودند که آن حاشیهنویسیها نشان? دشواری در یادگیری یا فهم آن واژهها در هنگام خواندن بودهاست. کامپیون۱۱۶ و الی۱۱۷ (۱۹۷۱) نیز واژهها را بر اساس وقوع در سه یا بیشتر از سه شاخه از مجموع ۱۹ شاخ? علمی مورد بررسی انتخاب کردند و در این میان، درج? آشنایی گویشور بومی با آن واژهها را نیز لحاظ کردند. اما تعداد واژههای جاری۱۱۸موجود در پیکره کمتر از آن بود که فهرست معتبری را به دست دهد (کاکسهد، ۲۰۰۰). توضیح آن که واژههای جاری یا نشانهها۱۱۹ به مجموع واژههای موجود در یک متن گفته میشود و در مقابل فردواژهها۱۲۰ یا انواع۱۲۱ که مجموع واژههای یک متن بدون احتساب واژههای تکرارشده است، قرار میگیرد.
از ملاحظات دیگر در گردآوری فهرستهای واژه، داشتن تعریفی مشخص برای واژه است. مسأله این است که واژههایی که شاید از نظر صرفی متمایز از هم باشند، در حقیقت آن قدر به هم مرتبط هستند که درستتر باشد یک واژ? واحد در نظر گرفته شوند. بهترین راه رویارویی با این مسأله این است که واژههای اینچنینی در یک خانواد? واژگانی قرار بگیرند؛ به ویژه به این دلیل که شواهد نشان میدهد خانوادههای واژگانی در واژگان ذهنی نیز واحدی مهم به حساب میآیند و علاوه بر این، درک اعضای صرفشده۱۲۲ یا مشتقشد?۱۲۳ یک خانواده نیز تلاش قابلتوجهی از سوی زبانآموز نمیطلبد به این شرط که زبانآموز واژ? پایه را بشناسد و بر فرایندهای اساسی واژهسازی در زبان دوم خود مسلط باشد (همان).
بدین ترتیب، میبینیم که برای گردآوری فهرست کارآمدی از واژههای دانشگاهی باید ملاحظاتی را در نظر داشت. نخست آن که پیکرهای جامع و فراگیر تهیه کنیم به این معنا که در پیکره، متنهایی از رشتههای دانشگاهی گوناگون و از نویسندگان مختلف جمع آوریم. بهعلاوه، باید تعریف واحدی از واژه داشتهباشیم که همان طور که گفته شد، بهترین روش گروهبندی واژهها در خانوادههای واژگانی است. در پایین، مختصات پیکر? فهرست ۵۷۰واژهای کاکسهد (۲۰۰۰) را بازمیشماریم.
۳-۶. فهرست ۵۷۰واژهای (کاکسهد، ۲۰۰۰)
کاکسهد (۲۰۰۰) از پیکرهای متشکل از ۴۱۴ متن دانشگاهیِ نوشتهشده توسط بیش از ۴۰۰ نویسنده در چهار حوز? علوم انسانی، بازرگانی، حقوق و فناوری، بر پای? سه معیار به استخراج واژه پرداخت:
۱. وقوع تخصصی۱۲۴: خانوادههای واژگانی نباید جزء فهرست ۲۰۰۰ واژ? پربسامدانگلیسی یا همان واژههای خدمات عمومی (وست۱۲۵، ۱۹۵۳) باشند.
۲. دامنه: هر عضو یک خانواد? واژگانی باید دستکم ۱۰ بار در هر یک از آن چهار حوز? پیکره و در ۱۵ یا بیش از ۱۵ رشته از مجموع ۲۸ رشته تکرار شدهباشد.
۳. بسامد: اعضای یک خانواد? واژگانی باید حداقل ۱۰۰ مورد رخداد در کل پیکره داشتهباشند.
فهرست کاکسهد (۲۰۰۰) از ۵۷۰ خانواد? واژگانی تشکیل شدهاست. این ۵۷۰ خانواده در تعداد ده زیرفهرست پخش شدهاند. زیرفهرست نخست پربسامدترین خانوادههای واژگانی و زیرفهرست دهم کمبسامدترین آنها را شامل میشود. این فهرست را در پیوست شماره ۱ مشاهده م
یکنیم.
۳-۷. جمعبندی
در این فصل از طریق معرفی نقشهای زبانی یاکوبسن، مقایس? زبان علم با زبان روزمره و زبان علم با زبان ادبیات از دیدگاه حقشناس (۱۳۷۲) و ارائ? معیارهای تمایز اثر ادبی از اثر زبانی (رفیعی و صحرایی، ۱۳۹۰) دریافتیم که زبان علم رویهمرفته زبانی است بیابهام، صریح، دقیق و صدقبنیاد و واژههای علمی همگی دارای ماهیت ارجاعی هستند. سپس، لزوم برنامهریزی برای واژهگزینی را توضیح دادیم و با معضلات و تبعات وامگیری واژهها آشنا گشتیم و گفتیم که برابرنهادهای فارسی واژههای بیگانه علاوه بر این که باید توسط جامع? دانشگاهی فارسیزبان به رسمیت شناخته شوند، میتوانند مبنایی برای تدوین فهرست واژههای دانشگاهی جهت آموزش به غیرفارسیزبانان شوند. آنگاه ملاحظات تدوین چنین فهرستی را از نظر گذراندیم و در آخر شناختهشدهترین فهرست گردآوریشده در زبان انگلیسی را ارائه کردیم. حال بر پای? دانشی که در این فصل دربار? اهمیت واژهگزینی و لزوم گردآوری فهرست واژههای دانشگاهی کسب کردیم و آشناییای که با فهرست واژههای دانشگاهی کاکسهد (۲۰۰۰) پیدا کردیم و همچنین با توجه به این امر مهم که حدود ۱۵۰۰۰ دانشجوی غیرفارسیزبان در دانشگاههای ایران به تحصیل مشغول هستند، در فصل بعد (تجزیه و تحلیل دادهها) قصد داریم که کتابهای کتاب خواندن سطح میانی و خواندن سطح پیشرفته (میرزایی حصاریان، ۱۳۹۰)، فارسی ویژ? علوم پزشکی (وکیلیفرد و گلهداری، ۱۳۸۱) و فارسی ویژ? فنیمهندسی (وکیلیفرد و گلهداری، نامعلوم) را که در حال حاضر در مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی قزوین تدریس میشوند، تحلیل کنیم تا ببینیم که این کتابها و واژههای آموزشدادهشده در آنها تا چه اندازه با فهرست واژههای دانشگاهی کاکسهد (۲۰۰۰) که ترجم? واژههای آن در فصل چهارم ارائه خواهد شد، همخوانی دارند.

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل دادهها

۴-۱. مقدمه
همانطور که قبلاً ذکر شد، دانشجویان دانشگاهها، صرف نظر از رشت? تحصیلی تخصصی خود و به منظور کسب تسلط هر چه بیشتر در خواندن و نوشتن متنهای دانشگاهی، باید واژههای دانشگاهی را به گنجین? واژههای فعال خود بیافزایند. اهمیت این امر محققان را به فکر انداخت تا مجموعهای از این دست واژهها را برای زبان انگلیسی گرد آورند و از آنجا که تعداد دانشجویان غیرفارسیزبان شاغل به تحصیل در ایران قابلتوجه است، وجود چنین فهرستی برای زبان فارسی نیز ضروری مینماید. به دلیل اهمیت این امر، در فصل حاضر، ابتدا بر فهرست واژگان دانشگاهی کاکسهد (۲۰۰۰) مرور کوتاهی خواهیم داشت. در ادامه، برابرنهادهای سرواژهها۱۲۶ را که بینشانترین عضو خانواده هستند و ایتالیکها۱۲۷ را که پربسامدترین واژههای هر خانوادهی واژگانی هستند، با واژههای موجود در کتابهای آموزش زبان فارسی مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی، مقایسه میکنیم تا دریابیم که واژههای آموزشدادهشده در این کتابها تا چه میزان با واژههای فهرست کاکسهد منطبق هستند.
۴-۲. فهرست واژههای کاکسهد (۲۰۰۰) و برابرنهادهای آن
همانطوری که در فصل پیش گفته شد، فهرست واژههای کاکسهد (۲۰۰۰) از پیکرهای متشکل از ۴۱۴ متن دانشگاهیِ نوشتهشده توسط بیش از ۴۰۰ نویسنده در چهار حوز? علوم انسانی، بازرگانی، حقوق و فناوری، بر پای? سه معیار زیر استخراج شده است:
۱. کاربرد تخصصی: خانوادههای واژگانی نباید جزء فهرست ۲۰۰۰ واژ? پربسامد انگلیسی یا همان واژههای خدمات عمومی (وست، ۱۹۵۳) باشند. از آنجا که ممکن است یک واژ? عمومی در متون تخصصی نیز پربسامد باشد، نباید واژههای عمومی پربسامذ را جزو واژههای دانشگاهی محسوب کرد زیرا واژههای دانشگاهی عمدتاً به متون علمی اختصاص دارند.
۲. دامنه: هر عضو یک خانواد? واژگانی باید دستکم ۱۰ بار در هر یک از آن چهار حوز? پیکره و در ۱۵ یا بیش از ۱۵ رشته از مجموع ۲۸ رشته تکرار شدهباشد.
۳. بسامد: اعضای یک خانواد? واژگانی باید حداقل ۱۰۰ مورد رخداد در کل پیکره داشتهباشند.
فهرست کاکسهد (۲۰۰۰) از ۵۷۰ خانواد? واژگانی تشکیل شدهاست که در جدول (۳-۱) مشاهده میکنیم. این ۵۷۰ خانواده به ده زیرفهرست تقسیم شدهاند. زیرفهرست اول پربسامدترین خانواده واژگانی و زیرفهرست دهم کمبسامدترین آنها را شامل میشود. هر خانواد? واژگانی تقریباً ده واژه را شامل میشود که همریشه هستند. در هر خانواد? واژگانی، بینشانترین واژ? خانواده به عنوان سرواژه انتخاب شده و پربسامدترین واژ? هر خانواده نیز ایتالیک شده است که در اکثر موارد سرواژه و ایتالیک۱۲۸، یک واژه است. در این پژوهش، تنها برابرنهادهای سرواژهها را از آن جهت که در هر خانواده بینشانترین صورت را داراست و ایتالیکها را، به این دلیل که پربسامدترین عضو هر خانواده است، برای مقایسه با واژههای جدید کتابهای خواندن و درک مطلب متون فارسی (سطح میانی)، خواندن و درک مطلب متون فارسی (سطح پیشرفته)، فارسی ویژ? فنیمهندسی و فارسی ویژ? علوم پزشکی مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی ، برگزیدیم. از ذکر برابرنهادهای مابقی واژههای هر خانواد? واژگانی به علت نزدیک بودن معنا و مفهوم آنها و در نتیجه تکراری شدن برابرنهادها که خود موجب سردرگمی و پیچیدگی میشود، اجتناب کردیم. در ادامه سرواژهها و ایتالیکهای ۵۷۰ خانواد? واژگانی، در قالب ۱۰ زیرفهرست (در جدولهای ۴-۱ تا ۴-۱۰) ارائه میشود.

جدول (۴-۱) زیرفهرست ۱ از فهرست واژههای دانشگاهی

approachرویکرد
۳
analysisتحلیل
۲
analyseتجزیه کردن
۱
assessmentارزشیابی
۶
assessسنجیدن
۵
areaحوزه
۴
availableموجود
۹
authorityقدرت
۸
assumeفرض کردن
۷
consistعبارت بودن
۱۲
conceptتصوّر
۱۱
benefitسود
۱۰
constitutionalقانونمند
۱۵
constituteمنصوب کردن
۱۴
consistentمداوم
۱۳
createآفریدن
۱۸
contractقرارداد
۱۷
contextبافت
۱۶
definitionتعریف
۲۱
defineتعریف کردن
۲۰
dataداده
۱۹
distributeتوزیع کردن
۲۴
derivedاخذ شده
۲۳
deriveاخذ کردن
۲۲
economicاقتصادی
۲۷
economyاقتصاد
۲۶
distributionتوزیع
۲۵
establishedتثبیتشده
۳۰
establishپایهریزی کردن
۲۹
environmentمحیط
۲۸
evidenceشاهد
۳۳
evidentآشکار، واضح
۳۲
estimateتخمین زدن
۳۱
factorsعوامل
۳۶
factorعامل، سازه
۳۵
exportصادرات، صادر کردن
۳۴
formulaفرمول
۳۹
financialمالی
۳۸
financeدارایی
۳۷
identifiedشناساییشده
۴۲
identifyشناسایی کردن
۴۱
functionعمل، کارکرد
۴۰
individualفردی
۴۵
indicateنشان دادن
۴۴
incomeدرآمد
۴۳
involveدر بر گرفتن
۴۸
interpretationتفسیر
۴۷
interpretتفسیر کردن
۴۶
issuesمسائل
۵۱
issueموضوع
۵۰
involvedدرگیر
۴۹
legislateقانون گذاشتن
۵۴
legalقانونی، حقوقی
۵۳
labourکار کردن، تلاش کردن


No Comment.

Related Posts

پایان نامه ها و مقالات

قابلیت پیش بینی، پرخاشگری کلامی

طرح پژوهش در سطح دانشگاه، با اخذ معرفی نامه از دانشکده، به معاونت پژوهشی اداره آموزش و پرورش شهرستاناصفهان مراجعه شد و از آنها لیست دبستانهای دولتی شهرستان اخذ و نمونهگیری مربوط به پایایی و Read more…

پایان نامه ها و مقالات

سبک های فرزند پروری، دانش آموزان دختر

و خوی کودکان (خشم / سرخوردگی وتلاش برای کنترل)، سبک های فرزند پروری (مستبدانه و مقتدرانه) را پیش بینی می کند؟ ۲. آیا سبک های فرزند پروری (مستبدانه و مقتدرانه)، خلق و خوی کودکان (خشم/ Read more…

پایان نامه ها و مقالات

مشکلات رفتاری، رفتار پرخاشگرانه

گریتنز۲۳۱، آنقنا۲۳۲ و میچلز۲۳۳، ۲۰۰۹)، ناراحتی های عاطفی (نلسون و کوان۲۳۴، ۲۰۰۹) و مشکلات رفتاری را در مدارس ابتدایی گزارش کرده اند. در مطالعه ای که توسط استون۲۳۵ و همکاران (۲۰۱۳) با هدف بررسی کنترل Read more…