آشکارا به بافت و اتفاقی بودن اجراهای اجتماعی محلی و خاص تاریخی اهمیت و ارزش می‌دهد، لیکن به نسبی‌گرایی کامل معرفتی یا اخلاقی منجر نمی‌شود. از اینگونه نسبی‌گرایی اجتناب می‌کنیم چراکه معیارهای ما، همچون منابع ارزیابی انتقادی و زمینه‌های نقد، بواسطه‌ی بافتهای تاریخی خاصی مشروط شده‌اند146 (نگ. شراگ 1997: 107). بنابراین در اتخاذ تصمیم‌های اخلاقی و معرفت‌شناختی تمایز میان «مشروط به بافت»147 و «تعیین‌شده با بافت»148 بسیار مهم است. تفکر انسان هرچند مشروط به بافت است اما قادر است از ویژگی‌های بافت‌های تاریخی و اجتماعی خود فراتر رود. بنابراین اینگونه است که می‌توانیم در عین قرار گرفتن در سنت‌های خود به نقد آنها بپردازیم: و این امتناع به تعیین شدن از سوی یک سنت خاص، یک نظام مفهومی بخصوص یا یک صورت خاص از رفتار، امکانِ یک جایگاه نقد را فراهم می‌سازد و ما را از نوعی نسبی‌گرایی که در آن تمامی تفاسیر و منظرها بطور مساوی ادعای رشد و ترقی دارند رها می‌سازد (نگ. شراگ 1997: 108).
در حالیکه فرد نسبی‌گرا از بافت‌محوری و اتفاقی بودن امور استقبال می‌کند، مطلق‌گرا روی دیگر همان اشتباه را مرتکب می‌شود: مطلق‌گرا با فرض اینکه بافت‌محوری به جبرگرایی می‌انجامد، به شرایطی پیشینی و بافت‌آزاد متوسل می‌شود و برای پایه گذاشتن نقدی که به کلی بدون بافت است، یک جهان‌شمولی بنیان‌گرا را آرزو می‌کند (نگ. شراگ 1997: 108). دقیقاً همین تقسیم جعلی مطلق در برابر نسبی، جهانی در برابر خاص، ضروری در برابر اتفاقی است که لازم است ماهیتش روشن شود- که ساخت‌هایی مفهومی از یک موضع‌گیری نظری هستند که روشن شده دیگر به هیچ وجه قانع کننده نیستند (نگ. شراگ 1997: 108). بنابراین مدعیات صدق و نقد مؤثر در پسابنیان‌گرایی جایگاهی محوری دارد، اما فضای موجود برای آن، کردار ارتباطی و ترکیب متقاطع است که در این فضا، قضاوت شخصی و بازخورد جماعت، پاسخی به‌جا را هدایت می‌کنند که نه مطلق‌گرای تاریخی است و نه نسبی‌گرای تاریخی. بنابراین خود عقلانی، یک خود در جماعت، خودی قرار گرفته در فضای کردار ارتباطی، دارای ریشه‌های تاریخی و در کنار دیگران است، دیگرانی که پیشینیان، معاصرین و جانشین‌ها را شامل می‌شود. به این روش خود عقلانی در تاریخ است ولی صرفاً از تاریخ نیست (نگ. شراگ 1997: 109).
این مفهوم پسابنیان‌گرای در حال ظهور از عقلانیت با دیدگاه توماس کوهن و آنچه مدل «اجماعی»‌ عقلانیت کوهن نامیده می‌شود بسیار متفاوت است. از نظر کوهن بعد تاریخی اجتماعی رفتار عقلانی ما جایگزین قواعد مثبتی شده که مبنای پژوهش و تصمیم‌گیری علمی بود، تصمیات عقلانی تصمیم‌هایی هستند که از سوی جماعت علمی اتخاذ شده‌اند و در علم عادی این تصمیمات در اجراهایی ریشه دارند که از سوی جماعت تصویب شده و انتقال می‌یابند (کوهن 1970: 175، 238). بنابراین کوهن در موضعی قرار می‌گیرد که وقتی اکثریت یک جماعت علمی مفروض به توافق دست یافت، تصمیماتی عقلانی خواهیم داشت. لیکن هارولد براون دقیقاً در این نقطه نظری متفاوت دارد: توافق با اکثریت بطور مستقل هیچگاه یک باور را عقلانی نمی‌سازد. از نظر کوهن نتیجه و ماحصل یک جماعت تنها چیزی است که به لحاظ عقلی قابل پذیرش است. لیکن از نگاه هارولد آنچه نیاز است صرفاً آن است که افراد قضاوت‌های خود را برای ارزیابی و سنجش به هم‌سنخ‌های خود واگذار نمایند و این ارزیابی را جدی بگیرند. این دیگاه به موقعیت‌های زندگی واقعی نزدیک‌تر است که در آن، دانشگاهیان و الهی‌دانان مسیحی به ندرت به توافق می‌رسند. مشابه با نقد نیکولاس رچر نسبت به هر ادعایی که اجماع را «بزرگ‌راهی به عقلانیت»‌ و در نتیجه یک ضرورت عقلای و عقلی می‌بیند؛ هارولد براون نیز استدلال نموده که عقلانیت هیچ‌گاه نمی‌خواهد که هر یک از اعضای یک جماعت، با اکثریت موافق باشد و یا اینکه تنها این شکل از اجماع به عقلانیت راستین رهنمون می‌شود. در واقع دیدگاه موافقت با اکثریت برای عقلانیت نه لازم است و نه کافی (نگ. اچ. براون 1990: 192). اجرای علمی به روشنی نشان می‌دهد که اختلاف‌نظر عقلی مطمئناً یک ویژگی مهم و فراگیر علم است. صِرف واقعیت توافق با اکثریت به هیچ وجه یک باور را عقلانی نمی‌کند و اگرچه یک مدل پسابنیان‌گرا از عقلانیت می‌خواهد که باورهای ما بر قضاوت فردی مبتنی شوند، دقیقاً همین قضاوت با ارزشها و اعتقادات شخصی نیرومندی شکل می‌گیرد و همچنان به تعمق و پاسخ‌گویی عقلانی نیاز دارد، یعنی به نوعی سنجش از سوی فرد عامل عقلانی و همچنین از طرف جماعت‌ یا جماعت‌هایی که به آنها تعلق دارد (نگ. واول 1980: 52).
بنابراین در این مدل پسابنیان‌گرا از عقلانیت، محمولِ «عقلانی»‌، پیش از هر چیز تصمیمات و باورهای یک فرد را توصیف می‌کند، نه گزاره‌ها و تعهدات را. حتی اگر یک جماعت از متخصصان برای رسیدنِ یک فرد به یک باور عقلانی نیاز باشد، همچنان این باور فرد است که عقلانی است نه جماعت (اچ. براون 1990: 193). بنابراین در یک مفهوم پسابنیان‌گرا از عقلانیت، عامل‌هایی که قضاوت‌های مسئولانه‌ای را صورت می‌دهند در محور روند عقلانی هستند و همین خطاپذیری قضاوت‌های این عامل‌هاست که ارزیابی انتقادی مداوم از سوی دیگران را مطالبه می‌کند. همانطور که مشاهده شد دقیقاً همین اعاده‌ی نقد و قضاوت جمعی در فضاهای اجراهای ارتباطی ماست که کالوین شراگ با عنوان نقد کرداری از آن نام برده است (شراگ 1992: 57). در یک الهیات پسابنیان‌گرا دقیقاً نقش مغفول قضاوت و بینش مسئولانه و شخصی در تصمیم‌گیری عقلانی است که به عنوان [عاملی] بسیار مهم لیکن همواره درون یک بافت بزرگتر از جماعت،مورد اعاده و بازیابی قرار خواهد گرفت. به خاطر روش انجام قضاوت‌های ارزشی و همچنین انتخاب و ایجاد نظریه‌ها، نقش میانجی تجربه‌ی تفسیرشده‌ اکنون برای روندی که به قضاوت عقلانی می‌انجامد بسیار حائز اهمیت جلوه می‌کند، حتی اگر نتوانیم همیشه پیچیدگی تجربه‌ی تفسیر‌شده‌ی انسان را در گزاره‌هایی دقیق ثبت نماییم.
لیکن در این نقطه لازم است پرسش مهمی را به تفصیل بیشتر و با صرف وقت مورد توجه قرار دهیم: یک مدل پسابنیان‌گرا از عقلانیت، که به شدت به عامل عقلانی فردی و ارزیابی قضاوت فردی از سوی جماعت‌هایی از متخصصان پیوند دارد، چگونه ما را از نسبی‌گرایی اجتماعی نابنیان‌گرایی عبور می‌دهد؟ اگر عقلانیت چیزی بیش از قضاوت و ارزیابی انتقادی از سوی اعضای یک جماعتِ مناسب نباشد، آنگاه ممکن است آشکارا باور عقلانی و تصمیم‌گیری را در جماعت‌هایی بیابیم که بطور معمول حتی آنها را جماعت‌هاییغیرمعقول می‌دانیم. از نظر هارولد براون الهی‌دانان مصداق این مسئله هستند: گروه‌های مختلفی از الهی‌دانان که به ادیان متفاوتی تعلق دارند در واقع همگی به فعالیتی کاملاً عقلانی اشتغال دارند و همین امر می‌تواند مثلاً در مورد پزشکان جادوگر آزاند نیز صادق باشد (نگ. اچ. براون 1990: 194). براون کاملاً بر این حقیقت آگاه است که این نتیجهممکن است از مدل عقلانیت وی برآید، و بنابراین اینگونه استدلال می‌کند: نخست، ادعای عقلانی بودن یک باور به معنای ادعای صادق بودن آن باور نیست؛ دوم، اگرچه پذیرش عقلانی یک ادعا به ارزیابی قرینه بستگی دارد برخی صورت‌های قرینه نسبت به صورت‌های دیگر تضمین نیرومند‌تری برای باور ارائه می‌دهند. به بیان خود او:
«بنابراین اگرچه پرسش‌های الهیاتِ فرقه‌ای ممکن است مستعد راه‌حلی عقلانی باشند اما از این نتیجه نمی‌شود که مثلاً برای انتخاب یک جهان‌بینی الهیاتی وعلمی در آن نقاطی که این دو دیگاه تعارض دارند اصلاً هیچ مبنایی وجود ندارد.» (1190: 195)
به سبب منابع مشترک عقلانیت انسان، انتخاب‌های عقلانیِ ممکن در میان مرزهای جماعت‌های معرفتی، در قالب دلایل خوب، بهتر و بهترین دلایلِ در دسترس ما، اکنون در واقع به یک امکان بین‌الاذهانی، میان‌رشته‌ای و حتی میان‌پارادایمی بدل شده است.
این بعد مهم مفهوم پسابنیان‌گرا از عقلانیت زمانی بیشتر تقویت می‌شود که تشخیص دهیم عقلانیت نه تنها مستلزم ارزیابی در برابر معیارهای یک جماعت جستجوگر است بلکه تضمین می‌کند که صدای فرد عامل عقلانی در روند جاری ارزیابی جمعی خاموش نشود (نگ. گرگرسون و فون هویستین 1998: 29). فیلیپ کلایتون و استیون ناپ (1993) در مقاله‌ای مهم به پیامدهای معرفت‌شناختی مهم مرتبط ساختن اعتقادات نیرومند شخصی و فردی به استانداردهای گسترده‌تر یک جماعت اشاره داشته‌اند (نگ. 1993: 151). البته استانداردها برای آنچه دلایل خوب یا بد می‌دانیم هیچگاه مستقل از بافتهای فرهنگی و اجتماعی ما نیستند. این دیدگاه بافتی نسبت به عاملیت عقلانی با این حقیقت بیشتر تقویت می‌شود که در یک معرفت‌شناسی پسابنیان‌گرا، تمایز مدرنیستی میان دلایل تجربی (بخوانید علمی) عینی و دلایل بیشتر «ذهنی» اخلاقی، دینی یا زیبایی‌شناختی غیرضروری است. در تمامی استراتژی‌های تعقل و بنابراین در الهیات و علم نیز- این معرفت‌شناسی تعاملی نشان می‌دهد که لازم است گسست اجباری معروف میان مسائل مبتنی بر واقعیت «کاملاً عینی» و مسائل الهیاتی یا دینی «کاملاً ذهنی» را پشت سر بگذاریم. آن قضاوت مسئولانه‌ای را که امید اتخاذش را داریم و اعتقادات شخصی نیرومندی که از آن نتیجه می‌شوند باید این ادعا را به اثبات برسانند که برخی از اعقادات ما دقیقاً بخاطر تعهدمان به عقلانیت است که بعنوان عامل‌هایی عقلانی به ما پیوند می‌یابند. این امر دوباره تأیید می‌کند که عقلانیت و بافت،صرفاً هماهنگ و سازگار نیستند بلکه در واقع جدایی‌ناپذیرند (نگ. کلایتون و ناپ 1993: 151). وقتی تلاش نماییم قضاوتی مسئولانه صورت دهیم، عقلانیتِ یک ادعای مفروض در واقع در گروی ارتباط آن با یک روند جاری از ارزیابی جمعی قرار می‌گیرد. از این نگاه شرایطی ضروری برای ادعای من مبنی بر اینکه یک قضاوت یا باور عقلانی است، آن است که در معرض نقد از سوی «متخصص»، یعنی کسانی که جماعت مرتبطی می‌دانم، قرار گرفته باشد–یا اینکه در اصل نسبت به نقد پذیراباشد.
اما درباره‌ی فردی که ورای جماعت حاضر، پیامبر یا فرد بصیری را مشاهده می‌کند که جماعت حاضر در ارزیابی قضاوت‌ها، باورها و اعتقادات نیرومند وی دچار بدفهمی شده است، چه می‌توان گفت؟ در اینجا کلایتون و ناپ در گرایشی خلاقانه، در را به روی امکانی دیگر می‌گشایند: عقلانیتِ یک ادعای مفروض در واقع بایستی در روند جاریِ ارزیابی جمعی یافت شود ولی در عین حال هیچ دلیلی نداریم که فکر کنیم هر جماعتی که در حال حاضر موجود است،احساس یک فرد درباره‌ی اینکه یک جماعت چگونه است و یا چگونه باید باشد را بطور کامل منعکس می‌نماید (نگ. کلایتون و ناپ 1993: 152). آنچه به شدت در اینجا روشن می‌شود محدودیت‌های بسیار خاص عقلانیت جماعتی است، به گونه‌ای که –بعنوان مثال- یک فرد بصیر، نابغه یا یک پیامبر تقریباً بطور انحصاری بر استانداردهای عقلانیتِ جماعتی تکیه می‌کند که هنوز به وجود نیامده است. این مسئله بعلاوه غنای منابع عقلانیت انسانی را آشکار می‌سازد به گونه‌ای که ابعاد شناختی، عملی و ارزیابانه‌ی عقلانیت، با دلایلِ خودِ عاملِ عقلانی برای باور، علم و قضاوت تلفیق می‌شوند. این بدان معناست که دلایل خوب ما برای انجام قضاوت‌هایی مشخص که به اعتقادات نیرومند مشخصی می‌انجامند و باید به نحوی انتقادی در روند جاری ارزیابی جمعی جماعت معرفتی ما مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرند؛ پیش از هر چیز بایستی در برابر معیارهای مورد ارزیابی قرار گیرند که دربرداشت هر عامل عقلانی از خودش وجود دارند (نگ. کلایتون و ناپ 1993: 152). با تشخیص اینکه قضاوت‌ها، باورها و کنش‌های شخصیِ یک عامل عقلانی چگونه بواسطه‌ی برداشت او از خود شکل می‌گیرد، به راستی از هر تلاش مدرن در ادعای یک تبیین کلی، قاعده‌بنیاد و جهانی از عقلانیت انسان گذر می‌نماییم. ما بعنوان موجوداتی انسانی از ویژگی خود-آگاهی برخورداریم و انگیزه‌ها یا دلایل شخصی و فردی ما برای باور، کنش و انتخاب، نه تنها با مفهومی از اینکه این «من» کیست، پیوند نزدیکی دارد بلکه به لحاظ معرفت‌شناختی قضاوت‌های ارزشی که در قالب این برداشت از خود صورت می‌دهیم را شکل می‌دهند.
از نظر کلایتون و ناپ مفهوم برداشت از خود توسط فرد، برای ارائه‌ی شرحی از اخلاق یک نقطه‌ی شروع حیاتی ارائه می‌دهد (نگ. 1993: 152). می‌خواهم عین همین امر را برای تأمل خودم در باب عقلانیت انسان ادعا نمایم: برداشت از خود و خود-آگاهی توسط عامل عقلانی، نه تنها به شکلی ذاتی با عقلانیت در پیوند است برای هر گونه تبیین از ارزشهایی که عقلانیت انسان را شکل می‌دهند ناگزیر بایستی از این نقطه آغاز شوند (نگ. فون هویستین 1998 ب: 30). هر یک از انسانها در فقدان قواعد، فراروایت‌ها یا استانداردهای متعالیِ مدرنیسم برای عقلانیت، تنها یک گزینه‌ی عملی پیش رو دارند: در ارزیابی اینکه عقلانیت چیست، بایستی از جایگاهی که در آن قرار دارم و از نقطه‌ای که نگاه می‌کنم ارزیابی خود را صورت دهم. من بعنوان انسانی با یک خود‌اگاهیِ متمایز و جستجوی بسیار خاصی به دنبال فهم‌پذیری، تنها از موقعیتی که در آن ایستاده‌ام می‌توانم به واقعیتِ کردار ارتباطی گام نهم، و هر نوع گفتگوی بین‌الاذهانی را صرفاً با توسل به عقلانیت خودم می‌توانم آغاز نمایم (نگ. رچر 1993: 110). بنابراین نه تنها عقلانیت و بافت بلکه عقلانیت و تعهدات شخصی نیرومند نیز به شکلی جدایی‌ناپذیر به یکدیگر متصل می‌شوند. و به شرطی که به شیوه‌ی آگاهانه‌ی عقلانی، در رفت و بازگشت یک روند بازخورد (که گفتار جماعتی ما را شکل می‌دهد) شرکت نمایم، در حفظ عقیده به تعهدات و اعتقادات شدید خود، به لحاظ عقلی موجه هستم.
من به عنون یک عامل عقلانی تنها از منظر دیدگاهی که در ارتباط با تبیین عقلانیِ تجربه دارم می‌توانم در یک گفتگو وارد شوم. همانطور که دیدیم از این نتیجه نمی‌شود که لازم باشد استانداردهای من برای عقلانی بودن، با استاندارهای کسانی دیگر که موقعیت‌های متفاوتی دارند در توافق باشند (نگ. رچر 1993: 110). بنابراین عقلانیت مستلزم اجماع نیست. تساهلی معرفتی که از این تکثر ظاهر می‌شود نتیجه‌ی ماهیت بافتی و تجربیِ عقلانیت است، لیکن نباید هیچگاه به بی‌تفاوتی نسبی‌گرایانه منجر شود. نیکولاس رچر دقیقاً در این نقطه به شکلی قانع‌کننده استدلال نموده است که هنگام انجام انتخاب عقلانیِ خوب بر طبق دلایل درست، تمامی منظرهایی که هنجاری فرض شده‌اند به طور مساوی پذیرفتنی نیستند. اگر مبانی و ارزشهای تجربی که به قضاوت‌های ما شکل می‌دهند مورد بحث باشند، آنگاه الگوی تجربه‌ی بافتی‌شده‌ی جاری ما در گفتار جماعتی، به کلی-برای ما- تعیین‌کننده خواهد شد. و از آنجا که عقلانیت می‌طلبد که باورها و قضاوت‌های خود را با برداشتمان از خود و خودآگاهی‌مان هماهنگ نماییم، بعلاوه مطالبه می‌کند که باورها، اعتقادات و ارزیابی‌های خود را با کل الگوی تجربه خود سازگار سازیم. از این نگاه بایستی روشن شود که یک مفهوم پسابنیان‌گرا از عقلانیت هیچگاه نمی‌تواند فراروایتی باشد که در بالا قرار گرفته است، بلکه خود بصورت یک الگوی در حال شکل‌گیری توسعه‌ می‌یابد که تجربه‌ی تفسیرشده‌ی ما را بدون جمع‌بستن

Categories: دسته اصلی

Related Posts

دسته اصلی

ارائه شیرهای هیدرولیک و پنوماتیکی با بهترین کیفیت

هیدرولیک و پنوماتیک حامد با بیش از یک دهه تجربه در زمینه شیرهای هیدرولیک و پنوماتیکی ابزار دقیق و پروفشنال های صنعتی ، اتصالات هیدرولیکی ، پنوماتیکی استنلس استیل ، شیلنگ های فشار قوی تا  PSI Read more…

دسته اصلی

رشته حقوق :پایان نامه های متن کامل فرمت ورد

پایان نامه تملیک تدریجی در فقه وحقوق ایران پایان نامه با عنوان بررسی جرم جعل اسناد سجلی و تاثیر آن در ارتکاب جرایم علیه اموال و مالکیت کار تحقیقی رشته حقوق (وکالت) با عنوان مسئولیت Read more…

دسته اصلی

پایان نامه های ارشد- قسمت 35

کنندگانپایان نامه تدوین راهکارهای بهبود ارتباطات بین سازمانی با تمرکز بر فناوری اطلاعاتحجم معاملات سهام و تغییر قیمت سهامدر بورس تهرانارزیابی اثرات جایگاه و مقبولیت برتر واحدهای تجاری در بازار بر روی مشتریان حقیقی و Read more…