دانلود پایان نامه

گردشگری نیز سهم مهمی در توسعه فرهنگی دارد Richards, 2002: 9)). بنابراین با توجه به اهمیت موضوع گردشگری و بالاخص گردشگری فرهنگی این پژوهش به بررسی تاثیر عوامل فرهنگی بر تقویت و توسعه گردشگری می پردازد.
1-2 بیان مساله
امروزه توجه به گردشگری به عنوان یکی از بخش های مهم و تاثیر گذار در اقتصاد جهان و کشورها به سرعت در حال گسترش است (unwto,2009:4). گردشگری شامل کلیه فعالیت هایی است که گردشگران در هنگام سفر انجام می دهند و به ایشان مرتبط می شود و این می تواند شامل برنامه ریزی برای سفر، جا به جایی بین مبدا و مقصد، اقامت و نظایر آن باشد (رنجبریان، زاهدی، 1386) و هم چنین گردشگری فعالیتی ترکیبی و مستلزم مشارکت بخش های مختلف و متعدد جامعه است و به همان میزان نیز اثرات گسترده ای در بردارد. از این رو در هر مرحله نیازمند برنامه ریزی و هماهنگی است (Machintosh & Ritchie, 1995). امروزه صنعت گردشگری در بسیاری از کشورها نمودی از هویت فرهنگی یک کشور و یکی از منابع مهم کسب ارز است (تقوایی و همکاران، 1389).
در جریان گردشگری شهرهایی مورد توجه گردشگران قرار می گیرد که چند جاذبه یا لااقل یکی از آنها را همچون، وجود زیارتگاه، آثار علمی ، فرهنگی و تاریخی، طبیعت زیبا و متنوع، امکانات تفریحی و اقامتی ، تسهیلات ارتباطی و وجود بازارهای متنوع خرید و فروش، دارا باشند (مافی، سقایی؛1388).
گردشگری فرهنگی برای آشنایی میراث های هنری و فرهنگی ، آداب و رسوم، بناهای تاریخی با هدف های آموزشی، تحقیقاتی و پژوهشی صورت می گیرد.گردشگر فرهنگی مایل به آشنایی با فرهنگ مناطق مختلف، خواهان کاوش در چشم اندازهای فرهنگی جوامع انسانی و درک آن ها است. فرهنگ شامل ارزش ها، اخلاق ها، نمادها، جلوه های فیزیکی و رفتار اداره شده به وسیله یک جهان بینی متمایز است.
امروزه فرهنگ، نقش تعیین کننده در زندگی بشر داشته و گردشگری فرهنگی مناسب ترین روش شناخت وابستگی متقابل فرهنگی ملت ها با همدیگر است. از پیامدهای گردشگری فرهنگی، ایجاد همگرایی بین اقوام و ملت ها در فضای بین المللی بوده و باعث چسبندگی فرهنگی ملت ها خواهد شد (ابراهیم زاده و همکاران، 2010). در این مطالعه ابعاد زبان، آداب و رسوم و اعیاد، ادیان و آیین ها، معماری آثار فرهنگی، تنوع قومی، ادبیات و شخصیت های اسطوره ای، به عنوان ابعاد فرهنگی موثر در جذب گردشگران مد نظر قرار گرفته است.
زبان: زبان وسیله ای است که افراد جامعه از طریق آن، با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند و افکار، عقاید و اندیشه هایشان را، به هم متصل می نمایند. زبان به عنوان یکی از عوامل پیوند دهنده ملت است، که بشریت را به بیشترین تعداد گروه های متمایز، تقسیم می کند (جهانیان و همکاران،1389).
آداب و رسوم و اعیاد: به لحاظ فرهنگی و آداب و رسوم هر گوشه از ایران دارای شرایط ویژه و منحصر به فردی می باشد که در قسمت های دیگر وجود ندارد. هر نقطه از ایران دارای فرهنگ و آداب و رسوم خاص خود است.مانند جشنواره سراسری موسیقی محلی در آذر در ایلام (شمس و امینی، 1388: 88).
ادبیات و شخصیت های اسطوره ای: از وظایف و نقش های بسیار مهم ادبیات فارسی در طول تاریخ ایران و حیات پر ارزش آن، احیا و غنا بخشیدن به هویت فرهنگی ایرانیان بوده و از آنجا که اغلب موضوعات و مطالب فرهنگی با بیان والای ادبی، در خلال متون زیبای نظم و نثر و در قالب انوع مختلف بازگو می شده همواره مورد توجه همگان بوده است (شمس و امینی، 1388: 89).
معماری: معماری هر کشور و ملتی شناساننده وجه مادی تمدن ها و الگویی برای دیگر فرهنگ ها است. معماری در کشورهایی که صاحب تاریخ و فرهنگ باستانی هستند، از مهمترین پایه های تمدن دیرینه به شمار می آید (شمس و امینی، 1388: 90).
تنوع قومی: در چهار گوشه كشورمان اقوام مختلفي زندگي مي كنند. اين تنوع قومي هم مي تواند براي كشور ما فرصت باشد و هم تهديد. ايران با داشتن چندين مليون ترك، چند هزار قزاق، قرقيز، گرجي، سيكها در زاهدان، عرب ها و چندين قوم ديگر داراي گنجينهاي غني از قومها و زبانهاست (شمس و امینی، 1388: 91).
ادیان ها و آیین ها: در سرتاسر ایران علاوه بر دین اسلام و مذهب شیعه ، اقلیت های دینی نیز وجود دارد. همینطور ایران علاوه بر آثار اسلامی، دارای معابد و کلیساهای بی بدیل است. حضور ادیان توحیدی متفاوت و وجود پیروان و معتقدان بسیار آن ها ،انواع توریسم مذهبی را در کشور ایجاد کرد (شمس و امینی، 1388: 91).
استان ایلام یکی از استان های کشور ایران است که در باختر این کشور و در ناحیه ای کوهستانی و نیمه گرم قرار گرفته است. مرکز این استان شهر ایلام است. این استان از استان های جنگلی ایران است و به خاطر زیبایی طبیعتش از آن با نام عروس زاگرس نیز یاد می شود و با توجه به قدمت تاریخی و جاذبه های گردشگری یکی از استان های مهم کشور برای گردشگری است.
بنابراین با توجه به اهمیت گردشگری فرهنگی، سوال اصلی تحقیق بدین صورت بیان می شود که آیا عوامل فرهنگی بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد؟
1-3 اهداف تحقیق
1. ارزیابی تاثیر زبان بر تقویت و توسعه گردشگری.
2. ارزیابی تاثیر آداب و رسوم و اعیاد بر تقویت و توسعه گردشگری.
3. ارزیابی تاثیر ادبیات و شخصیت های اسطوره ای بر تقویت و توسعه گردشگری.
4. ارزیابی تاثیر معماری آثار فرهنگی بر تقویت و توسعه گردشگری.
5. ارزیابی تاثیر تنوع قومی بر تقویت و توسعه گردشگری.
6. ارزیابی تاثیر ادیان و آیین ها بر تقویت و توسعه گردشگری.
7. استفاده از نتایج تحقیق برای تقویت و توسعه گرد
شگری.
1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق
توسعه ی گردشگری به عنوان مجموعه فعالیت های اقتصادی، تاثیر بسزایی در تقویت بنیان های اقتصادی جوامع دارد. نقش گردشگری به عنوان منبع جدیدی برای ایجاد اشتغال، کسب درآمد، دریافت های مالیاتی بیشتر، جذب ارز و تقویت زیرساخت های اجتماعی، که موجب رشد و توسعه سایر صنایع می شود، در مطالعات متعدد مورد تایید قرار گرفته است (کاظمی، 1387: 81). علوي و ياسين ( 2000 ) اعتقاد دارند كه “ايران، همانند بيشتر كشورهاي خاور ميانه، داراي مزيت طبيعي رقابتي در صنعت جهاني گردشگري مي باشد. اما اين مزيت رقابتي هيچ گاه به خوبي مورد بهره برداري قرار نگرفته است (Alavi & Yasin, 2000: 1). اماکن تاریخی و باستانی به علت کم توجهی و نبود اعتبارات لازم جهت مرمت و نگهداری در حال تخریب و نابود شدن می باشند. در صورت توسعه صنعت گردشگری می توان انتظار داشت که از تخریب آثار تاریخی جلوگیری شده و اختصاص بودجه برای مرمت آن توجیه اقتصادی پیدا کند. ضمنا با افزایش مراودات بومی و مسافران مختلف، طرفین با فرهنگ، عادات و رسوم یکدیگر آشنا شده و شناخت فرهنگ های مختلف می تواند در ایجاد یک محیط امن و آرام برای زندگی بشر مفید واقع شود. البته درباره تاثیرات فرهنگی گسترش جهانگردی باید با احتیاط رفتار نمود تا آداب و فرهنگ و رسوم بومی آسیب نبیند (مدهوشی و ناصر پور، 1382: 29). کشور ایران جزء ده کشور اول جهان از لحاظ جاذبه های گردشگری و جزء پنج کشور اول جهان از نظر تنوع گردشگری است (World Tourism Organisation, 2000).
درباره تعامل ميان فرهنگي گردشگری ديدگاههاي مختلفي وجود دارد. برخي منتقدين تحت تأثير آثار منفي توسعه گردشگري در جوامعي كه به هدف كسب منافع اقتصادي هر چه بيشتر به توسعه بي رويه اين صنعت روي آورده اند، بر اين باورند كه توسعه گردشگري عوارض ناخوشايند فرهنگي به ويژه براي جامعه ميزبان در پي دارد. تقليد رفتار گردشگران، تغيير زبان و كم توجهي به اصالت هاي فرهنگي از جمله اين پي آمد برشمرده شده است . از سوي ديگر طرفدار ان تعامل ميان فرهنگي گردشگري، معتقدند تعامل با گردشگران نتايج ارزشمندي از جمله عرضه مستقيم فرهنگ جامعه ميزبان به گردشگران، تقويت غرور و همبستگي ملي و كاهش تفاوت هاي فرهنگي و اجتماعي بهمراه دارد و چنين تبادلاتي براي بقاي جامعه ميزبان و ميهمان لازم است، زيرا گردشگري منجر به درك بيشتر فرهنگ بين المللي و ايجاد زمينه مناسب براي شناخت و درك ساير فرهنگ ها و درنتيجه توسعه فرهنگي مي شود (کاظمی و کاظمی، 1387: 2).
1-5 چارچوب نظری تحقیق
در این تحقیق محقق درصدد است تاثیر فرهنگ و ابعاد آن (زبان، آداب و رسوم و اعیاد، ادبیات و شخصیت های اسطوره ای، معماری، تنوع قومی و ادیان و آیین ها) بر توسعه و تقویت گردشگری در استان ایلام را مورد بحث و بررسی قرار دهد. محققانی چون آرزنی (2009) رابطه بین این دو متغیر را مورد بحث و بررسی قرار داده و تاکید کردند که فرهنگ عامل مهمی در ایجاد جذابیت برای توریست های خارجی و همچنین جذب توریست های داخلی و تشویق آنها به سرمایه گذاری محسوب می شود. از طرفی شمس و امینی (1388) و جهانیان و همکارانش (1389) نیز این رابطه را مورد استدلال و بررسی قرار داده و نقش چشم گیر عوامل فرهنگی را در جذب گردشگر مورد تایید قرار داده اند. مدل مورد نظر در این مطالعه اقتباس از تحقیقی است که شمس و امینی در سال 1388 انجام داده اند. در این مطالعه فرهنگ و ابعاد آن نقش متغیر مستقل، و توسعه گردشگری نقش متغیر وابسته را ایفا می نماید. فرهنگ شامل تمامی چیزهایی است که فرد به عنوان یک عضو از جامعه کسب می کند، یعنی همه عادات و اعمالی که فرد از راه تجربه و سنت آموخته است به انظمام تمام اشیاء مادی که توسط گروه، تولید می شود و آنچه را که می تواند در آثار هنری و مطالعات علمی متجلی دید، به علاوه در آنچه که می خوریم و می آشامیم و می پوشیم؛ در انواع خانه هایی که بنا می کنیم، در روابطمان با اعضاء خانواده خود و با سایر افراد جامعه، در نظام ارزشی جامعه، در آنچه می آموزیم، در تصورمان از خوب و بد، در آرزوهایمان، در نظرمان نسبت به جوامع و در بسیاری چیزهای دیگر تجلیّات فرهنگ مشهود است (دانش پژوه، 1381: 68-69). گردشگري با انسان و انگيزه ها، خواستها و آ رزوهاي او كه منبعث از فرهنگ جامعه است – ارتباط دارد، به حدي كه مي توان گفت محرك اصلي گردشگري، در واقع همين اختلاف فرهنگ هاست (ضرغام، 391:1376 ).

شکل 1-1) مدل مفهومی تحقیق(شمس و امینی،1388)

1-6 فرضیه ها
1. زبان بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.
2. آداب و رسوم و اعیاد بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.
3. ادبیات و شخصیت های اسطوره ای بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.
4. معماری آثار فرهنگی بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.
5. تنوع قومی بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.
6. ادیان و آیین ها بر تقویت و توسعه گردشگری تاثیر دارد.

1-7 تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1-7-1 تعریف مفهومی متغیرهای تحقیق
زبان: زبان وسیله ای است که افراد جامعه از طریق آن، با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند و افکار، عقاید و اندیشه هایشان را، به هم متصل می نمایند. زبان به عنوان یکی از عوامل پیوند دهنده ملت است، که بشریت را به بیشترین تعداد گروه های متمایز، تقسیم می کند (جهانیان و همکاران،1389). در ایران گویش وران خانواده های زبانی مختلفی زندگی می کنند که می توان آن ها را در غالب خانواده زبانی هند و اروپایی، آلتایی و سامی ها قرار دارد (شمس و امینی
،1388: 87). مردم استان ایلام به گویشهای ایرانی گوناگون سخن می‌گویند که از آنها گویشهای کلهری, مهکی و پشتکوهی جزئی از گویشهای کردی به شمار می‌آیند و گویشهایی مانند شوهانی به عنوان گویشی لری شناخته می‌شود همچنین در جنوب استان در منطقه موسیان مردم به زبان عربی سخن می‌گویند.
آداب و رسوم و اعیاد: به لحاظ فرهنگی و آداب و رسوم هر گوشه از ایران دارای شرایط ویژه و منحصر به فردی می باشد که در قسمت های دیگر وجود ندارد. هر نقطه از ایران دارای فرهنگ و آداب و رسوم خاص خود است.مانند جشنواره سراسری موسیقی محلی در آذر در ایلام (شمس و امینی، 1388: 88). در ایران جشن ها و اعیاد به دو دسته دینی و ملی تقسیم می شوند. مراسم های خاص جشن ها و آداب و رسوم حاکم بر جشن های ایرانی در تمام کشور دارای یک کلیت است اما با شیوه های مختلف که متاثر از آداب و رسوم افراد در طول سال های متماد


0 Comments

No Comment.